Paas op Noah\'s Ark

De donderdag voor Paas is er een viering van de Nursery, Primary en Secondary school: ‘the Easter Carols’. Deze wordt gehouden in de ‘grote kerk’. Alle groepen zingen een lied, doen een toneelstukje of een dans. Bijzonder was dit keer dat het echt om kwart over 10 begon en wat helemaal bijzonder is op tijd, om 13.00, was afgelopen. De kleuters komen later en gaan eerder weg. Anders is het toch wel een hele lange zit. De traditionele dansen zijn bij mij favoriet. Geweldig om te zien hoe de kinderen zich bewegen, het lijkt soms bijna vanzelf te gaan. En aan de reactie (het Afrikaanse ‘gillen’) van de aanwezige ouders en aunti’s te merken, genieten zij er ook van. Er waren deze keer niet zoveel ouders, want tot een uur of negen regende het en dan ligt het leven hier plat. Ik begin het ook al te leren. Als ik wakker wordt en het regent hard blijf ik gewoon nog een tijdje liggen. Best lekker! Het heeft ook geen zin om naar school te gaan, want de rest komt ook pas als het (bijna) droog is. Gelukkig klaarde het na 9 uur op. Het zou toch wel jammer zijn als de viering niet door zou gaan vanwege de regen. De kinderen hadden er lang en veel voor geoefend!

Deze keer speelde ook de band mee. Deze band is gestart in januari en speelt o.a. in de kerkdiensten. Ook al is niet alles altijd even zuiver, het is bijzonder hoeveel ze al geleerd hebben. Ze oefenen dan ook elke dag. En wel, vlak bij mijn huis en van 5 tot 6, dus als ik uit school kom. Dat is wel eens een beetje teveel van het goede, maar het went.

Vrijdagavond was er een rondgang met een kruis over het terrein. Op verschillende plekken wordt gestopt en een gedeelte van het Paasevangelie gelezen en gezongen.

Zaterdag hebben we met de kinderen eieren geverfd. 360 in het totaal! 2 voor elk kind en dan nog een voorraadje voor de aunti’s. ’s Morgens waren de kinderen van de Nursery aan de beurt en ’s middags de kinderen van de Primary.

Zondag was het, na de zondagschool, tijd voor het eieren zoeken. Omdat het weer de hele nacht hard had geregend werd de manier waarop gezocht werd aangepast.

Vanmiddag was er, zoals elke zondag, een kerkdienst. Deze wordt sinds een aantal weken ook in de grote kerk gehouden, omdat de ‘kerkhut’ te klein werd. Het is nog zoeken naar de juiste geluidsapparatuur en het gebruik hiervan, maar het wordt steeds beter.

Vanavond is het tijd voor ‘de barbecue’. Dat betekent echter niet dat iedereen zijn eigen eten klaar moet maken. Dat wordt van te voren gedaan. Hierna wordt er een film gedraaid.

Zelfs de meubelboulevard hebben Reny en ik dit Paasweekend bezocht, al was het geen tweede Paasdag. Goede vrijdag hebben we meubels besteld voor het nieuwe gebouw waar kinderen die extra hulp nodig hebben, geholpen kunnen worden. Tot nu toe doet Reny dit bij haar thuis, maar dat is niet echt ideaal. De Ugandese meubelboulevard vind je gewoon langs de kant van de weg. Ze kunnen alles in de gewenste afmeting maken. En dat voor een prijs waar je in Nederland alleen maar van kunt dromen.

Op dit moment is het erg rustig, voor wat betreft de vrijwilligers. De enige muzungu’s zijn de vaste mensen en ik. Gisteren zijn de Nederlandse tandarts en assistente vertrokken. Ze zijn hier 2 weken geweest. De kleutermonden werden onder de boom, achter de school, gecheckt en als het nodig was werden ze in de kliniek behandeld. De grotere kinderen en volwassenen mochten meteen in de stoel plaats nemen. Het ziet er allemaal aardig professioneel uit, maar lang niet alles werkt zoals het moet, maar met behulp van een veel improvisatievermogen, zijn alle gebitten gecontroleerd en waar nodig zijn tanden en kiezen getrokken of gevuld.

Volgende week komen mijn broer en vrouw en zus en man op bezoek. Ze komen o.a. met koffers vol klim en klautermateriaal. Deze zijn dus leeg als ze terug gaan, dus schroom niet, bestel nog wat leuks van de ‘cadeautips’.

Groeten van Ineke

Werkbezoek

Donderdag zijn Reny en ik op bezoek geweest bij 2 scholen die hier voor een workshop zijn geweest. We besloten om met een boda boda naar de eerste school in Kisoga te gaan, ongeveer 30 kilometer hier vandaan. Het is duurder, maar omdat een taxi busje wacht tot hij vol is en regelmatig stopt, wel sneller. En het was droog. Was, want halverwege begon het te regenen. Gelukkig ving de boda driver de meeste regen. De weg was onverhard en toen we aankwamen waren onze onderbenen bruin van de aarde.

De school ‘Goshen Nursery and Primary school’ wordt gerund door een echtpaar die beide teacher zijn. Zijn ouders waren ook teacher. Edward heeft een baan als inspecteur bij de overheid. Op een gegeven moment besloten ze dat ze niet kozen voor een mooi huis, maar om terug te gaan naar hun dorp om daar de mensen te helpen door ze goed onderwijs te bieden. Hij vertelde dat zijn moeder nog bij hen woont, maar nu naar de dokter was. We waren even verbaasd, want het hoofd van Nezikookolima was toch zijn moeder? Hij vervolgde zijn verhaal: ‘dat is dus niet mijn moeder van Nezikookolima, maar mijn andere moeder’......

Deze mensen zijn echt gedreven, hebben een visie en stoppen al hun energie en geld in de school. De school is nog in opbouw. Er liggen o.a. plannen voor meer lokalen, het aanpassen van de playground en het in gebruik nemen van de ‘nieuwe’ keuken. Gelukkig is er nu wel een waterpomp in de buurt, dat scheelt veel werk. Ook is er een groep kinderen die ook bij de school wonen. De vrouw traint de teachers, o.a. op het gebied van het lezen. En dat doet ze goed! Een probleem is dat er geen boeken zijn die de kinderen kunnen lezen als ze hebben leren lezen. De lokalen voor de Nursery zijn ruim, maar er is geen speelmateriaal. Dat doet je weer beseffen hoeveel we hebben op New Horizon!

Nadat we foto’s hadden bekeken kregen we een rondleiding. In elke klas werden we toegezongen: welkom! Om half 11 kregen we ‘ontbijt’ en na het laatste stukje rondleiding stond de lunch klaar. Omdat we, door de regen, op de boda boda waren gekomen hadden we hele vieze benen. Tot slot werd er water gehaald om onze vieze benen te wassen. Zelfs onze schoenen werden schoongemaakt. We moesten tenslotte nog naar een andere school! Wat een gastvrijheid en wat een hartverwarmend bezoek. Zulke mensen geven hoop voor de toekomst van Uganda.

Veel te laat vertrokken we met een taxibusje naar de volgende school in Bweyogerere en kwamen daar (als echte Ugandezen..) ruim een uur later dan gepland aan. Ook hier kregen we rondleiding langs alle klassen en werden we in elke klas toegezongen. Ook voor deze school toch heel bijzonder om muzungu’s op bezoek te krijgen. En ook hier weer het probleem dat er geen leesboeken zijn. In middle class en P2 woonden we een les bij. Na het bijwonen van de lessen was er nog een korte meeting met de teachers van de lagere groepen. We werden nog eens welkom geheten en de directeur gaf ons wel drie keer een hand. Opvallend is dat 2 leerkrachten, de hoofdmeester en de directeur (oprichter van de school) allemaal familie zijn. Dat vinden ze hier heel gewoon. Als je een vacature hebt en je kent een familielid die deze in kan vullen, dan kies je daarvoor.

Hierna moesten we nog even met het team en kinderen op de foto.

Op de terugweg hebben we nog een CD en onze ‘Fun with .....’ boeken afgeleverd in Seeta, bij de vrouw die ik vorige week heb ontmoet.

Met een hoofd vol waren we om 6 uur weer terug.

Later opende ik mijn mail en had een bericht van Biblionef. Dit is een organisatie in Nederland die boeken in verschillende talen beschikbaar stelt voor ontwikkelingslanden. Je moet wel zelfs zorgen voor vervoer. Omdat begin april familie op bezoek komt had ik hier een aanvraag gedaan. En nu, na een dag op scholen waar een gebrek is aan leesboeken, krijg ik een bericht dat er ongeveer 100 boeken in Andijk afgeleverd worden! Een zegen!

Als ik terugkijk op de 7 weken die ik hier nu ben is het onvoorstelbaar wat er allemaal alweer gebeurd is en kan ik dankbaar zijn voor wat hier op school gebeurd, voor de mensen die we ontmoet hebben, voor de contacten die gelegd zijn. En bid ik dat heb vuurtje dat aangestoken is verder zal gaan!

Shoppen

Vorige week heb ik in het centrum van Kampala gewinkeld. Grote gebouwen met een wirwar van winkeltjes. Trappetje op en trappetje af. De buit: een rok, 3 shirts, een vestje en een legging. Toch wel leuk om weer eens kleding te dragen die ik zelf uitgezocht heb. En vooral de rok werd goedgekeurd. Vele keren hoorde ik: ‘You are smart’! Terwijl ik het allemaal goedkoop vond, vonden de teachers het best duur: 18.000 shilling (ruim 5 euro) voor een rok en 16.000 voor een shirt! De Ugandezeni zelf kopen meestal tweedehands kleding op de markt en in winkeltjes. Dat is goedkoper en je bent origineel. Als je ‘fashion’ koopt, loopt iedereen erin! Laatst kocht ik op de markt een tweedehands shirtje voor 4.000 shilling. En al had ik afgedongen, ik betaalde toch nog meer dan een Ugandees. Ik vind het best lastig om wat leuks te vinden. De Ugandezen houden zelf van veel prints en dragen van alles bij elkaar. En als de print dan minder wild is zit er al gauw een strik of zo op. Als je op de markt wat leuks wilt vinden moet je veel geduld hebben en de tijd nemen om in de stapels kleren te zoeken. In Kampala zijn een paar grote markten en eens in de 14 dagen is er markt in Mukono.

Voor de dagelijkse boodschappen gaan de mensen hier naar de stalletjes en winkeltjes langs de weg. Een teacher vroeg laatst om een plastic tas want: ‘Jij gaat naar de supermarkt’.... En inderdaad haal ik regelmatig boodschappen in de supermarkt in Mukono. Fruit koop ik bij een stalletje en soms koop ik iets in een winkeltje aan de weg, bij ‘the roadsite’, waar ik vrijdags met Reny en Susannah rolex ga eten. Er wonen hier veel kinderen en regelmatig eten een aantal kinderen een chapati mee. De meesten wonen in een klein ‘huisje’ van zo’n 3 bij 3 meter met een vloer van aangestampte aarde en met alleen de hoogst noodzakelijke spullen. Tussen twee huisjes zit soms niet meer dan een gordijn. Dit zijn mensen die amper of geen geld genoeg hebben voor eten, laat staan om kleren te kopen.

Van Mevr. van Kalsbeek had ik truitjes meegekregen. Omdat er hier bij de baby’s op dit moment genoeg kleding is besloot ik ze aan de mensen die aan de weg wonen te geven. Ik begon bij een gezin waarvan de oudste kinderen bij ons op school zitten. Zij verzamelde de kinderen van andere families en de truitjes werden gepast en verdeeld. Tot slot nog even met z’n allen op de foto.

Ondanks de armoede is het gezellig buurtje, waar de mensen elkaar kennen, elkaar helpen en op elkaars kinderen passen. Inmiddels kennen ze me. Laatst werd ik door een hele groep uitgezwaaid toen ik op een boda boda stapte: Goodby muzungu!

Ook de plaatselijke ‘drogist’ kent me bij mijn naam en groet altijd vriendelijk als we voor haar winkeltje de rolex eten. Vrijdag wilde ik wat paracetamol bij haar kopen. Voor ongeveer 1 cent per stuk, werden er 15 tabletten uit een grote pot geschept en in een zakje gedaan.

Als prijzen niet vast liggen proberen ze je als muzungu altijd meer te laten betalen, bijv. op de markt, maar ook de boda boda bestuurders. Voor hun zijn de blanken rijk. Natuurlijk zijn we dat ook, in vergelijking met wat zij hebben, maar sommigen houden er toch vreemde ideeën op na. Last vertelde iemand dat ze had gehoord dat er in Nederland al bij de geboorte van een kind genoeg geld klaar ligt voor de rest van zijn of haar leven. En: iedereen heeft een autosleutel en kan gewoon in elke willekeurige auto stappen en er mee weg rijden. Verder kunnen we allemaal altijd gratis naar de dokter. Ik heb geprobeerd haar duidelijk te maken dat het toch wel even anders is. Dat we bijv. elke maand ongeveer een half miljoen shilling betalen voor de gezondheidszorg en dat we toch echt moeten werken voor ons geld.

Het leven in Uganda en Nederland is ook bijna niet te vergelijken. Een ticket is voor veel mensen hier meer dan 10 keer een jaarinkomen. Een fles cola kost hier misschien de helft van wat we in Nederland betalen, maar is in verhouding hier toch veel duurder.

En dan nog de Jolly – workshops. Vorige week zaterdag kwam er weer een school en deze keer hebben onze teachers de workshop zelf gegeven. En dat is waar we naar toe willen: teachers van Uganda teachen andere teachers! Deze week had ik een gesprek met een vrouw (een tutor) die, vanuit het ministery, de scholen in het district Mukono onder haar hoede heeft. Zij heeft een visie om een resourch centrum te openen waar teachers kunnen komen ‘shoppen’ voor informatie, materialen en trainingen. En dat sluit helemaal aan bij mijn droom ....

Daarom besluit ik dit verhaal met de naam van de school bij onze laatste workshop: Yes and Amen.

Groeten van Ineke

Een super weekend!

Vorige week vrijdag om half 7 ’s morgens vertrokken we met z’n zevenen richting Bwera: aunti Jessica, teacher Winnie, Reny met Suzannah, Tamar (vrijwilligster), Bernhard en ikzelf. We waren uitgenodigd voor de introduction van aunti Bira. Bernard is 7 jaar en heeft een bijzondere band met Bira. Toen hij als 3 jarig jongetje hier kwam, was hij zwaar ondervoed en heeft hij bijna een maand in het ziekenhuis gelegen. Bira is al die tijd bij hem in het ziekenhuis geweest.

De introduction is een feest voorafgaand aan het officiële huwelijk. De familie van de man komt naar de familie van de bruid om o.a. de bruidsschat te brengen. Het was een lange rit: eerst met een taxibusje naar Kampala, toen verder met een grote bus (die pas vertrekt als hij vol is) en het laatste stukje met een auto: een zes persoonsauto waar 10 volwassenen en 2 kinderen in gepropt werden. Zelfs op de bestuurderstoel zat, naast de bestuurder, een passagier! Genoeg te zien (o.a. een prachtig landschap) en te beleven onderweg en na ongeveer 12 uur reizen en 450 km. kwamen we aan.

We sliepen in een questhuis in het dorp Costum, aan de grens met Congo. Een broer van Bira was ons contactpersoon en hij zou ons de volgende dag ophalen. Hij zei dat hij tussen 8 en 9 uur zou komen, het feest zou om 12 uur beginnen. Wij opperden dat 10 uur misschien ook wel vroeg genoeg zou zijn. Dat vond hij prima en de volgende dag kwam hij om ....... 14.00 uur! Na een rit van ongeveer een half uur stopte de taxi want het laatste stuk was te steil voor de taxi. De ‘paar minuten’ lopen bleek een half uur te zijn. En dat op onze slippertjes! Het feest werd gehouden op een berg met rondom het zicht op bergen. Prachtig! En we vielen op: 3 blanken tussen de Ugandezen. Van wat er verteld werd verstonden we niets, alleen zo af en toe ‘the whites’. Op een gegeven moment hadden we door dat er over ons gepraat werd en dat wilden ze wel even vertalen in het Engels: ‘We verwonderen ons er over dat de ‘whites’ ook met hun handen kunnen eten’. Tja, als er geen bestek is, is de keuze gauw gemaakt!

Na nog een tijdje gewacht te hebben kwam de bruidegom met familie en vrienden al dansend aan. En even later de bruid met familie en vriendinnen. Vervolgens ging een groep van de man zijn kant al dansend om en door de groep van de vrouwen heen, op zoek naar de bruid. En jawel, ze werd gevonden. Daarna gingen de vrouwen op zoek naar de bruidegom.

Hierna werd een deel van de bruidsschat aangeboden. De geiten waren ’s morgens al thuis afgeleverd. Vervolgens werd de cake aangesneden. Naast de grote cake waren er cakes in de vorm van een drum. Voor elke familie één en ook wij kregen er één mee. Herhaaldelijk werd gezegd dat ze het zo waardeerden dat wij er waren, ondanks de lange reis. Terwijl wij een eer vonden dat we uitgenodigd waren.

Bira’s vader heeft 3 vrouwen en Bira heeft in totaal 25 broers en zussen, waarvan 6 bij dezelfde moeder. De vader is dan hier, dan daar. Bira vind dit geen enkel probleem, ze heeft een fijne jeugd gehad. Na afloop van het feest liet haar broer nog even het ouderlijk huis zien. Het was een nogal stijl weggetje omhoog en Bernard keek wat bedenkelijk, waarop een kind van amper een kop groter hem op de rug nam en in een sneltreinvaart weg liep!

Reny en ik hadden besloten om er met Susannah en Bernhard nog een dagje aan vast te knopen. De manager van het questhuis liep zondag mee naar de weg om een taxi voor ons te zoeken richting park Queen Elizabet. Om ongeveer 2 uur hadden we een kamer gevonden en besloten we om na de lunch een boottocht te maken op het meer. We kregen een lift naar de boot van een Mexicaan en zijn moeder. Al gauw bleek dat hun chauffeur Noah’s Ark kende en als wij de benzine betaalden wilde hij nog wel een rit door het park maken. Een geweldige rit: Zittend op het dak, de wind door je haar, de ondergaande zon, wilde dieren bekijken! Wat wil je nog meer?

De volgende ochtend kwam ik terug van het toiletgebouw en zag op een afstand van een meter of 10 een olifant staan. Verderop stond een nijlpaard te grazen!

De Mexicanen vertrokken de volgende dag ook weer en zij hebben ons in een dorp afgezet waar de bus naar Kampala konden nemen. Wederom een lange rit, maar er was ook weer van alles te zien. De bus stopte in elk gehucht en stadje om nieuwe mensen in te laten stappen, (levende) kippen binnen te laten, een boda boda in en uit het ruim te laden,........ wederom genoeg te zien! Kinderen mogen gratis mee, maar dat houdt wel in dat je ze, als de bus vol is (en dat is hij het grootste gedeelte van de rit), op schoot moet nemen. Het is een ‘rechtop zit’ want meer beenruimte is er niet. Na enig aandringen mochten we halverwege even naar het toilet. Als de bus stopt stappen er ook mensen in die proberen hun waren aan de man te brengen: vlees op stok, bananen op allerlei manieren klaargemaakt, frisdrank, enz. Soms zijn ze te laat met uitstappen en rijden gewoon mee tot de volgende stop. Een man stond onderweg in het gangpad en probeerde de reizigers (les)boeken te verkopen. Hij nam zo’n beetje het halve boek even door.

Na een pizza in Kampala kwamen we om half 10 aan bij Noah’s Ark. Al met al een geweldig weekend om met plezier op terug te kijken!

Tot slot nog even heel iets anders: Ik ben op zoek naar Mp3/4 spelers. De meeste scholen hebben geen CD speler om de CD (met de sounds en liedjes) bij de leesmethode af te spelen. Met een Mp3/4 speler kunnen we ze helpen. Je kunt ze aan iemand van mijn familie geven dan nemen zij ze mee deze kant op.

Groeten van Ineke

Time table

De time table (rooster) voor de Primary school is klaar. We zijn al 3 weken bezig maar de laatste teacher is vorige week pas abenoemd. Nou is een rooster maken voor de school hier niet zo maar wat. Er zijn namelijk 10 teachers voor 7 groepen. Zeven van hen zijn klas teachers, maar dat houdt niet in dat ze alle vakken geven. Daar hebben ze verschillende argumenten voor. De eerste is dat de een nou eenmaal goed kan rekenen en dat de ander beter in taal is. En waar je niet zo goed in bent, daar geef je geen les in. Een andere reden is dat de kinderen niet graag de hele dag dezelfde teachers zien. Stel je voor dat ze je niet zo leuk vinden? Om deze reden moest headmaster echter wel lachen. Toen de time table op de vergadering besproken werd vroeg een van de nieuwe teachers waarom ze op dinsdagochtend van 8.00 tot 13.00 ingeroosterd was. Voor een teacher die net begint vond ze dat toch wel erg veel..... Een of meer uur per dag geen lesgeven om voor te bereiden en / of na te kijken, vinden de teachers, hebben ze toch wel nodig. En dat is ook wel te begrijpen. De kinderen hebben hier les van 8.00 tot 16.00 uur en iedereen eet op school. Dus de dagen zijn lang. Bij ziekte moet de vervanging intern opgelost worden, invallers kennen ze niet. Er wordt van de teachers gevraagd om samen te werken, met name op de momenten dat je geen les geeft. Voor het lezen maakt dit systeem het mogelijk om de nieuwe teachers in te werken door ze mee te laten draaien met een ervaren teacher.

Mijn time table is wisselend. Een greep uit de activiteiten van mijn time table van afgelopen week:

Maandag: Met Reny naar Kyunga geweest, naar de Muteesa school. Na een gesprek met de Nederlandse Rixt, die hier elk jaar een maand is, de teachers van P1 en P2 en de leiding van de school het leesprogramma uitgelegd. Het is de bedoeling dat een aantal teachers binnenkort een paar dagen bij ons komt meedraaien om te zien hoe het in de praktijk gaat. Verder hebben we een tijd met Rixt zitten praten. Interessant om te horen hoe een andere Nederlander in Uganda in het onderwijs werkzaam is. Op de terugweg in een winkelcentrum nog een poging gedaan om kleren te kopen, maar dat is niet gelukt. Ik werd niet echt blij van de collectie.....

Dinsdag: Met Hildah overlegt. Hoe kunnen we de teachers van de Nursery school helpen om de thema’s goed voor te bereiden? In top class de kinderen en de (nieuwe) teacher geleerd hoe je met het materiaal in de klas omgaat. En hoe je het opruimt! Het is niet echt handig om alles maar door elkaar in een kast te gooien.............. ’s Middags de wekelijkse meeting met de Nursery teachers.

Woensdag: Spelletjes bij de Jolly Grammar bedacht en gemaakt. Helpen met de leesspelletjes in P1. Boekjes gekopieerd (naar de office; bladzijde voor bladzijde kopiëren; dubbelzijdig met de hand invoeren; op volgorde leggen; nieten). Na schooltijd uitleg over de leesmethode aan de nieuwe teachers.

Donderdag: Lees- en opdrachtkaarten voor het begrijpend lezen gemaakt. Gesprek met de headmaster. ’s Middags meeting met de teachers van de Primary school over de time table en een eerste aanzet over klassenmanagment.

Vrijdag: Met Hildah gewerkt aan het ‘schoolplan’ voor de Nursery school: wat vinden we belangrijk, hoe brengen we dat in de praktijk, hoe is het een en ander georganiseerd. Voor nieuwe teachers belangrijk, want we werken niet meer zoals de meeste scholen in Uganda. Verder hebben we het gehad over hoe om te gaan met kinderen met special needs. Dit komt volgende week terug op de meeting.

Zaterdag: Workshop voor de school Nezikokolima. De naam geeft aan dat je als ‘ei’ binnenkomt en uiteindelijk de school als ‘haan’ verlaat. Het leek een groter team dan we hadden verwacht, maar na een tijdje kwamen we er achter dat het twee teams waren. Ze hadden een ‘zuster’ school meegenomen. Wat ons betreft prima: des te meer scholen op deze manier willen werken, des te beter. Het materiaal moeten ze wel delen. Maar dat komt wel goed, want de hoofden van de scholen blijken moeder en zoon te zijn. Het is elke keer weer mooi om te zien hoe de teachers en de sfeer veranderen als we met de spelletjes beginnen. Van stil en afwachtend naar actief en open. Soms zijn volwassenen net kinderen!

Een afwisselend programma: begeleiden, overleggen, bedenken, maken, voorbereiden, uitleggen, spelen / werken / eten met de kinderen, samenwerken met Reny en Hildah, zien en ervaren wat er allemaal gebeurt............. genieten!

Volgende week zondag geen verhaal. Dan ben ik een weekend weg, naar de bruiloft van een auntie. Hoe en wat? Dat vertel ik de volgende keer.

Groeten van Ineke

Op stap

Zaterdag, 10 uur: Reny en ik zitten startklaar om een workshop over Jolly Phonics te geven voor de teachers van een school in Bweyogerere, ong. 20 kilometer hier vandaan. Een van de teachers daar werkte vorig jaar hier op school en had hier om gevraagd. Donderdag kwam hij nog even langs voor de laatste afspraken en we spraken af om om 10 uur te beginnen, en dan wel 10 uur muzungu (blanken) tijd. Ja, ja, natuurlijk ze zouden er op tijd zijn. Om kwart over 10 zeiden we tegen elkaar: ‘ze gaan vast vertellen dat het erg druk was onderweg. O, o, what a traffic jam’. Ruim half 11 kwamen ze eraan: ‘We zijn laat, want het was erg druk onderweg!....’. Tja, wij hebben de klok de Afrikanen hebben de tijd. Naast de teachers uit Bweyogerere waren ook teachers van onze eigen school uitgenodigd en ze waren er bijna allemaal. Niet allemaal op tijd uiteraard, maar toch. Fijn dat ze er waren, want tenslotte zijn zij de beste ambassadeurs. En, wauw, wat ben ik trots op ze als ik ze hoor vertellen over hun werk. Wat is er veel veranderd, en dat in minder dan een jaar tijd! Naast uitleg over Jolly Phonics en hoe wij het hier doen zijn we lekker praktisch aan de gang geweest. De teachers waren geïnteresseerd en deden enthousiast en met plezier mee. Ook nu weer bleek dat ze het hier niet gewend zijn om (ook) in spelvorm bezig te zijn. Domino, memory en zelfs hoe je een dobbelsteen gooit, het is nieuw voor ze.

Ze hebben het materiaal van Jolly Phonics en het eigen gemaakte materiaal, voor de eerste periode meegekregen. Na 2 a 3 weken gaan Reny en ik er heen en als ze serieus aan de slag gaan volgt de rest. Ik heb het materiaal gratis gekregen van Jolly Phonics maar wil wel graag dat het goed gebruikt wordt op een school die echt geïnteresseerd is.

Ik zat een tijdje te praten met een teacher van de Nursery school daar en zij vertelde dat zij graag veel met de kinderen wil spelen. Mooi dat zij hier het belang van inziet. Vaak willen ouders echter graag schrijfwerk zien, ook van hun 3 jarige kinderen. Ze geven hun laatste geld uit aan schoolgeld en willen dan ook resultaten zien. Dat spelend leren op deze leeftijd het meeste resultaat geeft zien ze niet. Omdat wij op school kinderen hebben die gesponsord worden hebben wij daar geen last van. De ouders zijn al blij dat hun kinderen naar school mogen en stellen daardoor minder eisen.

Soms zijn de Ugandezen, in onze ogen, best een beetje brutaal. Toen ik vroeg of ze (prenten)boeken hebben, zeiden ze dat ze er maar een paar hebben. Maar, werd meteen gevraagd, misschien kunnen wij ze daar aan helpen. Een zelfde soort vraag werd gesteld over spelmateriaal. Het schijnt sowieso de gewoonte te zijn dat ze iets meekrijgen als ze een workshop bezoeken. Ze laten dan weer wel merken dat ze er erg blij mee zijn. En ach, als je niets hebt, is het ook wel weer te begrijpen.

Ook zijn we deze week naar de school geweest waarvan een aantal teachers, voordat ik hier was, al eens langs was geweest. Het hoofd was erg blij dat we kwamen en dat we ze willen helpen. Ze had hier en daar al geïnformeerd en vertelde dat ze ‘dorstig’ waren naar de nieuwe manier van leren lezen. Een prima beginsituatie lijkt mij. Ook zij komen binnenkort voor een workshop.

En dan nog een school in Kyunga. De school waar een Nederlander de leiding heeft en waar een Nederlandse ‘kleuterleidster’ elk jaar komt helpen. Daar gaan we maandag naar toe. Wellicht de derde school die geholpen kan worden met het leesmateriaal.

Het is en blijft wel triest dat scholen meestal niet in staat zijn om zelf voldoende materiaal te kopen. Overheidsscholen zijn vaak al blij als ze 1 exemplaar van alle methode boeken kunnen kopen. Dit houdt in dat alle lessen op het bord geschreven moeten worden. Veel scholen zijn privé scholen en daar betalen de ouders schoolfees (schoolgeld). En dat kan lang niet iedereen betalen. Dus dan is de enige optie een overheidsschool of helemaal niet naar school. Maar ook op de privé scholen is er meestal geen geld genoeg om voldoende materiaal te kopen. Daar komt dan nog bij dat de opleiding van de teachers ook te wensen over laat.

Maar goed, elke stap vooruit is er een en ik geniet ervan om op deze manier weer een stap te mogen zetten.

Groeten van Ineke

P.S. Ik weet nog steeds niet wie er met mijn koffer op stap is gegaan. Ik heb hem in ieder geval nog niet.

George

George

George is een jongen uit de Friendship Village. Dit dorp is opgezet voor vrouwen die tot de armsten behoorden en hun huis en levensonderhoud verdienen door het maken van kralen. Vorig jaar ontmoette iemand uit Nederland George. Hij had zijn broertje afgezet bij de school New Horizon bij Noah's Arc. Hij was weer op weg naar huis. Hij ging voorheen naar een andere school, maar nu was er geen geld meer om naar school te gaan. George vertelde dat zijn vader overleden was aan Aids en dat zijn moeder blind was. In zijn hand had hij een plastic tas met een Bijbel. Degene die hem ontmoette stopte geld in zijn Bijbel, wat hij kon gebruiken om weer naar school te gaan. Later ontmoette hij de jongen weer in de Friendship Village, hij had het schooltermijn afgemaakt met goede cijfers. Deze sponsor vroeg aan mij of ik wat geld bij dit gezin wilde brengen. Hildah kon me de weg wijzen, zij kende het verhaal. Ik heb overlegd met Hildah hoe we dit het beste konden aanpakken. Het bleek dat de stiefvader bij Noah's Ark werkt en daarom zit het jongere broertje nu hier op school. Hildah heeft navraag gedaan en het bleek dat George ook nu niet naar school ging omdat er geen geld was om schoolgeld te betalen. Toen de stiefvader hoorde dat er sponsorgeld voor George was, bood hij aan om naar de school te gaan en het schoolgeld te betalen. Omdat het helaas niet zeker was of hij dit echt zou doen besloten wij om dit zelf te regelen. Vrijdag zijn we naar het huis van George gegaan. Naar goed Ugandees gebruik moesten we eerst binnenkomen. George woont met zijn moeder, stiefvader, 4 broertjes en zusje en 2 kinderen van zijn oudste zus in een huisje. Zijn moeder maakt ondanks de problemen met haar ogen kralen en met behulp van de kinderen maakt ze hier kettingen van. Na een paar kettingen gekocht te hebben vertrokken we met George naar zijn school. De school was op loopafstand was gezegd. Na een eindje gelopen te hebben vroegen we hoe lang het lopen was. George antwoorde vrolijk '40 minuten'. Tijd genoeg om het een en ander te vragen. Bijv. ‘Hoe laat vertrek je 's morgens?' ‘5.30!' De school begint om ongeveer 6 uur en soms gaan ze door tot 18.00 of 19.00 uur. Kennelijk een echte Ugandese school, want de Ugandezen denken dat je meer leert als je langer naar school gaat. George vertelde dat terug naar huis wel sneller gaat, want dan ga de heuvel af. Thuisgekomen doet George dan nog wat klusjes en huiswerk en dan is het tijd om naar bed te gaan.

Op de school aangekomen bleek dat er een betalingsachterstand was van meer dan een jaar. Maar als wij voor dit eerste termijn van het jaar zouden betalen mocht George weer naar school. De teacher die we spraken vertelde dat George een ijverige leerling is en dat hij wel eens klusjes doet om schriften en pennen te kunnen kopen. Kosten voor het eerste termijn: 87.000 schilling (ong. 25 euro). Ook moest er 25.000 shilling betaald worden voor het uniform en moeten er schriften, pennen en zwarte schoenen komen. Na wat meetwerk bleek dat George ongeveer mij schoenmaat heeft. Vrijdag op de markt heb ik zwarte schoenen voor hem gekocht. Kosten 20.000 shilling. Waar vindt je dat: schoenen voor nog geen 6 euro? Maar toch voor veel mensen hier een heel bedrag. Nu nog schriften en pennen en George is weer helemaal klaar voor school. Maandag mag hij in ieder geval weer beginnen, in P6. George is erg blij dat hij weer naar school kan. Er is nog geld over voor een volgend half termijn. En de rest, dat komt ook vast en zeker wel goed.

En ook hier gaan de kinderen weer naar school. Woensdag hadden we de eerste meeting met de teachers over het lees- en taalonderwijs. Vrijdag ben ik met Reny naar Kampala geweest om meer boeken te kopen. In sommige groepen waren er voor rekenen en engels 8 boeken voor 35 kinderen. Nu is er per 2 kinderen een boek. Ook hebben we leesboeken gekocht. Allemaal dankzij iedereen die, op welke manier dan ook, geld heeft gegeven. Regelmatig leg ik uit hoe ik aan het geld kom dat ik uitgeef. Ik vind het belangrijk dat de mensen dat hier ook weten. Soms lijkt het voor hen dat wij een soort onuitputtelijke geldbron hebben. Als ik vertel dat wij alleen voor ziektekosten al zo'n half miljoen shilling per maand betalen vallen ze zowat van hun stoel. En wat dacht je van een hypotheek van 1, 2 of meer miljoen? Voorlopig heb ik alvast 1,5 miljoen uitgegeven aan schoolmateriaal.

Groeten van Ineke

Adres: p/a Noah's Ark, PO Box 355, Mukono, Uganda

Tel. (00256)0778277181

Mail: [email protected]

Nog 1 nachtje slapen - Verhalen - Reismee.nl

Nog één nachtje slapen en dan begint de school weer! De aunti's in het kinderhuis zijn er in ieder geval blij mee. Bijna alle top classers van vorig jaar hebben inmiddels verteld dat ze naar P1 gaan. Begin januari heb ik Reny in Nederland ontmoet en hebben we de eerste weken voorbereid. Dit heb ik afgelopen week met de teachers besproken. Top class van de Nursery is gesplitst en ook in het laatste lokaal zijn nu hoeken ingericht. Het is geweldig om te zien hoe Jolly Phonics / Grammar leeft bij de teachers. Eén van de teachers vertelde aan een nieuwe teacher dat het erg belangrijk is dat kinderen letter klanken leren; dat ze actief bezig zijn en ze plezier hebben in het leren. In een notendop waar we vorig jaar aan gewerkt hebben! Voordat ik hier weer was is er een groep teachers van een andere school langs geweest om te zien en te horen wat er hier op school gebeurd. De teachers en Hildah hebben een goed verhaal verteld. Ze konden goed vertellen waarom en hoe er nu met Jolly Phonics wordt gewerkt! Kortom: de Jolly spirit is er nog!

Verder geniet ik van mijn luxe huisje. Voor de kenners van Noah's Ark ik woon in het huisje voor het grote gasthuis. Meestal worden deze huisjes voor gasten gebruikt en zitten de vrijwilligers in de kleine huisjes verderop. Omdat er voorlopig weinig of geen vrijwilligers en gasten zijn kon ik in dit huisje. Gezellig op het rijtje bij Reny.

Mijn tweede koffer is nog steeds niet aangekomen. Hierin zitten mijn kleren. Op het laatste moment had ik in Nederland nog een broek en een shirtje (waar ik in Uganda gaatjes in zag zitten ....) in mijn handbagage gedaan. Inmiddels is toch mijn ‘klerenkast' aardig gevuld met kleren van Hildah, Reny, Marilyn en uit de container. Gister heb ik voor Reny een modeshow gehouden. De foto's vindt je op dit weblog. Voor degenen die het leuk vinden, een opdracht: Wat past het best bij me? Zet de nummers in de juiste volgorde. De onderbroeken die ik kreeg en ooit in een container zijn aangekomen, waren (gelukkig) nieuw. De prijskaartjes zaten er nog aan. En eerlijk gezegd heb ik nog nooit zulke dure gedragen.... De meeste toiletspullen zaten in de tas die wel aangekomen is. Net als handdoeken en beddegoed en slippers. Wat vervelend is, is dat de snoeren van mijn foto- en videocamera missen. Als de batterij (gelukkig wel een grote) leeg is houdt het op. Ook de spelletjes die ik voor de school had gekocht missen. Verder allerlei kleinere dingen. Maar wie weet komt de koffer toch nog (snel) aan. Ik heb donderdag gebeld naar het vliegveld, maar ik werd er niet veel wijzer van. Alleen dat hij er nog niet is en dat ze hun best doen.

Vanmiddag waren er Nederlanders op bezoek. De man werkt al jaren in Uganda en runt een school. Een Nederlandse kleuterleidster heeft daar een PrePrimary klas opgezet en komt elk jaar een maand of langer langs. Er waren veel overeenkomsten in wat zij en wij hebben gedaan. Het aanvankelijk leesonderwijs gaat er nog op zijn Ugandees. Ik heb ze laten zien waar wij hier mee bezig zijn. Binnenkort hoop ik bij hen op bezoek te gaan. De general manager van Noah's Ark liep hier van de week met iemand van het teacher college. Ook hier wil ik graag een keer heen. Zo kunnen me kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen.

Nu eerst maar eens kijken of ik dit verhaal kan plaatsen, want vanmiddag was de internetverbinding erg slecht. Een aantal mensen probeerde te skypen, maar de gesprekken kwamen niet veel verder dan: Hoor je me? Zie je me? Ben je er nog? Tuut tuut....

Groeten uit Uganda van Ineke